دانلود پروژه شماره 36: کارت هوشمند سوخت


این مقاله 22 صفحه، به زبان فارسی و با فرمت ورد صفحه میباشد.

دانلود رایگان مقاله کارت هوشمند سوخت

فهرست مطالب این پایان نامه:
تاريخچه كارت هوشمند 

کارت هوشمند در ایران

تعريف كارت هوشمند     

دلایل دولت برای استفاده از کارت هوشمند سوخت 

آمارهای مصرف بنزین بعد از سهمیه بندی  
فناوری به کار رفته در طراحی سیستم کارت هوشمند سوخت  
ترکیب و طراحی شبکه کارت هوشمند سوخت  

امنیت سیستم کارت هوشمند سوخت   

فرآیند انتقال اطلاعات در شبکه کارت هوشمند سوخت  

فرآیند ارتباط جایگاه تا مرکز    

فرآیند ثبت اطلاعات کارت هوشمند سوخت  

کنترل موارد امنیتی کارت    

اهداف اجرای طرح ملی کارت هوشمند سوخت  

ايجاد بانک جامع اطلاعاتي مصرف سوخت خودروها  

پرداخت الکترونیک از طریق کارت هوشمند سوخت   

گسترش فرهنگ کاربري فناوري اطلاعات و تجارت الکترونيکي  

تسهيل در پي گيري خودروهاي مسروقه  

نمونه ای از متن این پروژه :
آمارهای مصرف بنزین بعد از سهمیه بندی

بیشک، هدف از سهمیهبندی بنزین، صرفهجویی و کنترل مصرف یا استفاده بهینه از این کالا در اقتصاد ملی و هدفمند کردن یارانهها است. ولی به نظر میرسد مسووِلان تاکنون تنها به هدف صرفهجویی دست یافتهاند.
بر اساس اطلاعات ثبت شده در مرکز دادههای سامانه هوشمند سوخت، در پنج ماه اول سهمیهبندی )یعنی از ششم تیر( به طور متوسط روزانه ۳/۵۹ میلیون لیتر بنزین مصرف شده است. مصرف متوسط روزانه همین دوره در سال ۸۵، ۷/۷۵ میلیون لیتر بوده است. در واقع، اگر سهمیهبندی اجرا نمیشد مصرف روزانه بنزین با احتساب رشد ۱۰ درصدی به طور متوسط به ۳/۸۳ میلیون لیتر میرسید. بدین ترتیب، سهمیهبندی، روزانه ۲۴ میلیون لیتر یعنی حدود ۲۹ درصد مصرف کل را کاهش داده است.
به گزارش واحد اطلاعات و اخبار، کمترین میزان مصرف مربوط به هشتم تیر ماه جاری با ۸/۴۰ میلیون لیتر و بیشترین آن در روز ششم شهریور با ۷/۶۵ میلیون لیتر بوده است. الگوی هفتگی نیز حاکی از مصرف حداکثر در روزهای پنجشنبه است. مصرف کلی تعداد شش میلیون و ۴۰۳ هزار و۵۹ خودروی شخصی در مدت تقریباً پنج ماهه )ششم تیر تا ۲۸ آبان( به طور متوسط، روزانه به ازای هر خودرو ۵/۳ لیتر بوده است. هر یک از ۲۲۳ هزار و ۵۷۰ تاکسی طی این مدت، روزانه ۵/۲۱ لیتر مصرف کردهاند. مصرف سرانه تاکسیها از ۱۱ لیتر در روزهای اول سهمیهبندی، تا حداکثر ۲۶ لیتر در روز ۳۰ مهر ۸۶ تغییر کرده است. اما طی ۸ ماه گذشته )از اول فروردین تا اول آذر) ۱۶ میلیارد و ۳۱۷ میلیون لیتر بنزین مصرف شده است. در آبان ماه بیش از یک میلیارد و ۷۵۶ میلیون لیتر بنزین در کشور به مصرف رسیده که حکایت از میانگین مصرف روزانه ۵۴/۵۸ میلیون لیتر بنزین دارد.
 از ابتدای سال تا پایان آبان بیش از دو میلیارد و   ۹۳۵ میلیون لیتر بنزین به تنهایی در تهران به مصرف رسیده که ۱۷  درصد   از کل بنزین مصرفی در این مدت را تشکیل میدهد.
 
فناوری به کار رفته در طراحی سیستم کارت هوشمند سوخت
 طراحی سیستم کارت هوشمند سوخت مطابق با آخرین فناوری‌های روزآمد و قابل افزایش است؛ بدون این که نیازی به تغییر و دگرگونی داشته باشد. نظر طراحان سیستم این است که حداقل در پنج سال اول اجرا به لحاظ ظرفیت‌های پیش‌بینی شده مشکلی وجود نخواهد داشت و پس از آن با توجه به قابلیت افزایش پذیری سیستم می‌توان در مراکزی که نیاز است با کمترین هزینه سیستم موجود را گسترش و توسعه داد.
ترکیب و طراحی شبکه کارت هوشمند سوخت
زیرساخت استفاده شده در طراحی شبکه، ساختار و سیستم کارت هوشمند سوخت ترکیبی از سیستم آفلاین و آنلاین است. دلیل اصلی این طراحی نیز این بوده که در سیستم موجود با توجه به این که وضعیت شبکه کارت هوشمند سوخت با بقیه سیستم‌های الکترونیکی متفاوت است، کاربر باید بتواند در هر شرایطی سوخت‌گیری کند، به عبارتی طراحی سیستم بر این اصل استوار است که تا زمانی که تلمبه کار می‌کند، بتواند سوختگیری را انجام دهد.امنیت ترکیب آنلاین و آفلاین از این نظر اهمیت دارد که در شبکه بانکی (ATM) اگر دستگاهی کار نکند ،‌کاربر به باجه یا دستگاه دیگری برای دریافت پول مراجعه می‌کند ولی در جایگاه‌های سوختگیری این امکان وجود ندارد که صاحب خودرو با ماشین بدون سوخت به جایگاه دیگری مراجعه کند؛ بنابر‌این چنین قابلیتی ایجاد شده است تا سیستم در حالت آفلاین به همان صورتی عمل کند که در سیستم بانکی آنلاین مورد نظر است. به عبارتی وقتی کارت هوشمند سوخت در موقع آفلاین بودن وارد کارت خوان جایگاه می‌شود، کاربرد‌های سیستم آنلاین را داشته باشد.
امنیت سیستم کارت هوشمند سوخت
به صورت اصولی در بحث الکترونیک، امنیت نسبی است، در طراحی امنیتی کارت هوشمند سوخت از سیستم‌های رمزنگاری استفاده شده‌است. حک کردن در این سیستم معنایی ندارد، زیرا سیستم کارت هوشمند سوخت به صورت کاملاً مستقل دیده شده است و حتی در شرایطی که کل شبکه ارتباطی هم قطع شود، جایگاه می‌تواند به عملیات خود ادامه دهد.
از طرفی امنیت آن به گونه‌ای طراحی شده است که اگر به هر دلیل یک کارت تقلبی وارد سیستم شود، در کمتر از 24 ساعت قابل شناسایی است و بلافاصله آن کارت در کل شبکه «بلوک» خواهد شد؛ بنابراین می‌توان گفت که کارت‌های هوشمند سوخت از نظر کپی سازی یا جعل دارای سیستم امنیتی بسیار بالایی هستند.


فرآیند انتقال اطلاعات در شبکه کارت هوشمند سوخت
در داخل هر جایگاه سوختگیری یک سرور قرار دارد که اطلاعات مربوط به جایگاه را هماهنگ می‌کند‌، این سرور به متمرکزکننده اصلی در مرکز داده وصل می شود و این اطلاعات در یک شبکه کاملا خصوصی که به هیچ وجه به اینترنت متصل نیست، انتقال داده می شود .در واقع انتقال اطلاعات از طریق شبکه خصوصی (شبکه اینترانت داخلی) است که برای این پروژه طراحی شده است و تمام سازکارهای آن خودکار و قابل پیش بینی است.در صورت آفلاین بودن مرکز نیز در زمان مشخصی متمرکز کننده‌ها به سراغ اطلاعات می‌روند و اطلاعات را جمع‌آوری می‌کنند. متمرکز کننده‌ها در 8 نقطه مختلف کشور قرار گرفته و دارای برنامه‌زمان بندی هستند و حداقل یک بار در روز با جایگاه ارتباط برقرار و اطلاعات را به مرکز داده ارسال می‌کنند. در بعضی از جایگاه‌ها برقراری این ارتباط برای جمع آوری اطلاعات، روزانه 8 تا 10 بار صورت می‌گیرد و فقط در مدتی که متمرکز کننده سراغ جایگاه می‌رود و ارتباط برقرار می‌شود، آنلاین است.

فرآیند ارتباط جایگاه تا مرکز
1 – ارتباط در زمینه متمرکز کننده‌ها است که به جایگاه متصلند.این متمرکز کننده‌ها در8 نقطه کشور مستقر هستند و وظایف آنها این است که برخی جایگاه‌ها را در مناطق معین سرپرستی کنند یا به عبارتی اطلاعات بگیرند و اطلاعات بدهند.متمرکز کننده‌ها در حقیقت واسطی بین جایگاه و مرکز داده‌ها هستند که بستر ارتباطی از طریق آنها برقرار می‌شود. این ارتباط دو طرفه است و از طریق سرورهای ارتباطی و رایانه‌های هوشمند ایجاد می شود.
2- ارتباط متمرکز کننده‌ها با مرکز داده‌ها، که بر روی بستر فیبر مرکز داده برقرار می‌شود. مرکز داده به صورتی طراحی شده که پیش بینی مسیر جانبی نیز شده ‌است تا اگر مسیر قطع شد، ارتباط به صورت 24 ساعته برقرار باشد.
فرآیند ثبت اطلاعات کارت هوشمند سوخت
 اطلاعات کارت هوشمند سوختی که درون کارت خوان جایگاه قرار داده می‌شود، در چند مرحله ذخیره و به هم متصل می‌شوند و در این فرآیند اطمینان حاصل می‌شود که اطلاعات در میان راه از بین نمی‌رود. این مراحل عبارتند از :
- تراشه هوشمند کارت سوخت
- ترمینال ( دستگاه‌های POS )
- سرورجایگاه
- ‌سرور مرکز داده


کنترل موارد امنیتی کارت
کارت‌هایی که از رده خارج هستند، فقط در زیر مجموعه کارت‌های هوشمند سوخت خودرو و موتورسیکلت طبقه بندی می‌شود و به محض این که کارتی گم شود و یا دستور دهند که این کارت از رده خارج است، کارت مورد نظر در لیست سیاه قرار می‌گیرد.
 لیست سیاه در ترمینال، روی سیستم شبکه جایگاه و مرکز داده به صورت خودکار وجود دارد و همزمان با هرگونه تغییر این فهرست در سرتاسر شبکه منتشر می‌شود و سیستم را به روز می‌کند.در مورد کارت‌های مفقودی نیز بلافاصله پس از اعلام صاحب کارت می‌توان آن کارت را باطل کرد امکان سوختگیری با آن را از طریق سیستم آنلاین موجود در امور مشترکین کارت مستقر در دفاتر پست از بین برد.
اهداف اجرای طرح ملی کارت هوشمند سوخت
    
الف)- ایجاد بانک اطلاعاتی مصرف سوخت و جمع آوری اطلاعات سوختگیری خودروها به منظور:

-  دستیابی به تعداد خودروهای موجود و میانگین میزان مصرف سوخت در انواع خودروها.

-   دستیابی به اطلاعات بر اساس کاربری های مختلف اعم از شخصی، عمومی و دولتی و ...

-  بهره گیری از گزارش های آماری، مقایسه ای و مدیریتی برای سیاستگزاری کلان در زمینه بهینه سازی مصرف و توزیع سوخت در سراسر کشور.

-   تسهيل در پي گيري خودروهاي مسروقه

ب)- ایجاد سیستم نوین مدیریت توزیع و مصرف به منظور:

-  اعمال کنترل های لازم در فرآیند توزیع و مصرف سوخت.

-  افزایش امکانات کنترلی در جهت جلوگیری از قاچاق سوخت در کشور.

-  ایجاد امکانات لازم به منظور هدفمند کردن یارانه سوخت در کشور.

-  ایجاد قابلیت برای عرضه متفاوت سوخت بر اساس کاربری های مختلف به وسایل نقلیه.
 
-  ارتقاء سطح کیفی ارایه خدمات در مجاری عرضه فرآورده های نفتی.


ج)- ایجاد امکانات لازم به منظور پرداخت الکترونیکی وجه سوخت در جایگاهها با استفاده از کارت های هوشمند به منظور :
    
-  گسترش فرهنگ پرداخت الکترونیک در بین آحاد جامعه.

-   کاهش نقدینگی در گردش و افزایش ضریب امنیتی در جاری عرضه.

-  پیشگیری از فرسایش اسکناس و کاهش هزینه های چاپ و نشر آن در کشور.

-  افزایش ضریب بهداشت عمومی با هدف جلوگیری از بیماری از طریق اسکناس.

ايجاد بانک جامع اطلاعاتي مصرف سوخت خودروها
   
 
يکي از مهم ترين و ستودني ترين اهدافي که با کارت هوشمند سوخت مي توان به آن دست يافت ايجاد يک پايگاه اطلاعاتي کامل از همه خودروهاي کشور است که اين پايگاه اطلاعاتي مي تواند شامل اطلاعات سوخت گيري و اطلاعات سفر باشد که در نهايت مي تواند به تعيين الگوي رفتاري صاحبان خودرو منتهي شود و دولت را در تصميم گيري هاي کلان و تعيين بودجه و سرمايه گذاري در بخش حمل و نقل ياري دهد ولي زماني اين مهم ميسر خواهد بود که تک تک جايگاه هاي سوخت گيري کشور از طريق يک زيرساخت مخابراتي مناسب به هم متصل باشند و يک شبکه يکپارچه و جامع را تشکيل دهند که اطلاعات لازم را به صورت آنلاين لحظه به لحظه در اختيار سيستم قرار دهند، حتي اگر شبکه آفلاين باشد و جايگاه ها مثلا روزي يک بار با شبکه تبادل اطلاعات کنند بازهم مي توان ادعا کرد که بانک جامع اطلاعاتي خودروها بدست آمده است.

پرداخت الکترونیک از طریق کارت هوشمند سوخت

کارت هوشمند سوخت دارای ظرفیت‌ها و توانمندی‌های بالقوه زیاد و ‌یکی از آنها امکان پرداخت الکترونیک بهای بنزین است.
هم اکنون تمام بستر‌های لازم برای پرداخت الکترونیکی هزینه سوخت پیش‌بینی، ولی اجرای آن در فاز دوم پروژه برنامه ریزی شده است. با اجرایی شدن امکان پرداخت الکترونیک از طریق کارت هوشمند سوخت و استفاده میلیون‌ها نفر از آن تجارت الکترونیکی نیز، جهشی اساسی در سطح IT کشور ایجاد خواهد شد .
پیش بینی و فراهم کردن امکان پرداخت الکترونیک پول سوخت در فاز دوم پروژه بیشتر به منظور فرهنگ سازی کامل برای مردم در خصوص استفاده از کارت هوشمند سوخت است که در صورت اجرایی شدن آن صاحبان خودرو باید در بانک ملت حساب بانکی داشته باشند؛ البته برای پرداخت الکترونیک اجباری وجود ندارد و انجام آن اختیاری است.




گسترش فرهنگ کاربري فناوري اطلاعات و تجارت الکترونيکي
 

"کاهش فرسايش اسکناس"، "افزايش امنيت جايگاه ها" و " بهداشت عمومي" نيز 3 هدف مهم ديگري بودند که در طرح اوليه گنجانده شده بودند ولي هيچ کدام آن ها تا زماني که پول نقد براي سوخت گيري در جايگاه ها رد و بدل مي شود قابل تحقق نيستند و تنها زماني کارت هوشمند خود به تنهايي نقش اسکناس را نيز بازي کند مي توان به تحقق 3 هدف اخير دلخوش بود.
    
    
تسهيل در پي گيري خودروهاي مسروقه
 

اگر سيستم طوري باشد که هيچ خودروي به جز با کارت خود نتواند سوخت گيري کند آن گاه خودروهاي مسروقه با مشکل بي بنزيني مواجه مي شوند و اين موضوع کار را براي سارقين خودور مشکل مي کند و چنانچه سارق کارت سوخت خودوري مسروقه را در اختيار داشته باشد به محض اولين سوخت گيري بعد از سرقت محل خود را براي مامورين انتظامي فاش مي کند و از اين طريق پيگيري اين خودرو ميسر مي شود که به اعتقاد بسياري از مسوولين مي تواند حتي به کاهش آمار سرقت خودور منتهي شود.
اما واقعيت آن است که فعلا نه تنها چنين امکاني وجود ندارد بلکه به دليل آن که هر خودرويي مي تواند از کارت سوخت ساير خودروها استفاده کند دزدي کارت سوخت بازار داغي پيدا کرده و آنقدر اين وسيله ارزش پيدا کرده که کافي است صاحب خودرو هنگام سوخت گيري لحظه اي از آن غفلت کند و يا آن را فقط براي مدت يک دقيقه جا بگذارد، همين مساله کافي است که وي هرگز ديگر کارت خود را نيابد و به دردسر بزرگي بيفتد.


برچست ها : ,